Luchtkwaliteit

Luchtverontreiniging kan leiden tot gezondheidsklachten. De overheid heeft daarom strenge normen vastgesteld. Bij de aanleg van nieuwe wegen en industrieën, bij een toename van de verkeersintensiteit en bij een verandering in de bedrijfsvoering van industrieën moet er aan deze normen getoetst worden

Met het geavanceerde rekenmodel STACKS+ van KEMA kunnen de consequenties van al deze activiteiten op de luchtkwaliteit berekend en inzichtelijk gemaakt worden.

STACKS+ vertaalt de emissies veroorzaakt door wegverkeer, industrie, scheepvaart en andere relevante bronnen naar concentratieniveau’s en depositiehoeveelheden. STACKS+ wordt veelvuldig gebruikt voor:
• het berekenen van de NO2 en fijnstof concentraties langs verkeerswegen, die vervolgens getoetst worden aan de  grenswaarden uit de Wet Luchtkwaliteit (inclusief de normen voor overschrijdingsdagen en -uren)
• het berekenen van de immissie van talloze componenten, inclusief geur, als gevolg van  industriële activiteiten (waaronder elektriciteitscentrales) in het kader van bijvoorbeeld het verlenen van milieuvergunningen
• het vaststellen van het effect van emissiebeheersmaatregelen en -strategieën
• het berekenen van de hoeveelheid stikstofdepositie in natuurgebieden ten gevolge van de uitstoot van wegverkeer en industrie.

 
Het STACKS+ model in een notendop

Het STACKS+ model vormde het uitgangspunt voor het NNM (Nieuw Nationaal Model) voor punt - en oppervlaktebronnen. STACKS+ is uitgebreid ten opzichte van het NNM, onder andere voor het doorrekenen van de luchtkwaliteit langs verkeerswegen. STACKS+ is door VROM goedgekeurd voor gebruik binnen de toepassingsgebieden van de drie Standaard RekenMethodes:

- SRM 1 : lokale wegen

- SRM 2 : snelwegen

- SRM 3 : punt- en oppervlaktebronnen

STACKS+ is een model gebaseerd op rationele fysische en chemische formuleringen, dat de situatie van uur tot uur simuleert. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een meteorologische database op uurbasis. Voordelen van het van uur tot uur modelleren zijn:
• de berekende daggemiddelden en jaargemiddelden volgen direct uit de berekeningen. Hiervoor hoeven geen (aanvechtbare) aannamen gedaan te worden zoals in screeningsmodellen met diverse empirische relaties gebeurt.
• er kunnen per uur variabele emissiegetallen voor punt- en oppervlaktebronnen opgegeven worden
• er kan gedetailleerd rekening worden gehouden met het dagverloop van wegverkeer. Hierdoor kan ook het effect van diverse maatregelen inzichtelijk gemaakt worden, zoals de invoer van spitsstroken, filebestrijding, introductie van openbaar vervoer en het instellen van milieuzones in steden.

STACKS+ maakt steeds gebruik van de meest recente door VROM vrijgegeven emissiefactoren voor motorvoertuigen, en achtergrondconcentraties (GCN’s) voor onder andere NO2, fijnstof, SO2, ozon en CO.

Wat kan met STACKS+ gemodelleerd worden?

Met STACKS+ kan de luchtkwaliteit gemodelleerd worden voor:
• industriële bronnen
• industriële bronnen met gebouwinvloed
• diffuse bronnen, bijvoorbeeld bedrijventerrein of op- en overslagbedrijven
• wegen
   - snelwegen, provinciale- en lokale wegen
   - bebouwde straten in dorpen en steden (de zogenaamde streetcanyons: wegen met gebouwen aan één of beide  zijden, waardoor de concentraties oplopen)
   - wegen met geluidsschermen
   - tunnelmonden
   - parkeerterreinen
   - busstations en taxistandplaatsen
• scheepvaart
• luchthavens
• veehouderijen.

Bovenstaande bronnen kunnen worden gecombineerd en doorgerekend binnen een rekensessie. Dit maakt STACKS+ uniek.

Wat kan KEMA op het gebied van luchtkwaliteit voor u betekenen?

KEMA beschikt over de benodigde expertise, technologie en ervaring om u in complexe projecten op het gebied van luchtkwaliteit van dienst te zijn. Het STACKS+ model kan flexibel op uw specifieke wensen worden aangepast en complexe situaties hanteren die de andere modellen niet kunnen verwerken.

Voor ‘reguliere’ luchtkwaliteitsberekeningen kan gebruik worden gemaakt van de STACKS+ module zoals opgenomenin het softwarepakket Geomilieu van DGMR (voor de stoffen NO_x, PM₁₀, SO₂, Benzeen, BaP, CO, Pb en vanaf medio 2010 ook voor geur). Een andere module binnen Geomilieu is STACKS D+. Met STACKS D+ kan de stikstofdepositie (NO₂ + NH₃) langs wegen berekend worden. Dit is van belang voor de toetsing in het kader van de Natuurbeschermingswet.

Als stand-alone softwarepakket is het model ook onder de naam KEMA-STACKS commercieel verkrijgbaar. KEMA-STACKS wordt gebruikt voor gedetailleerde immissieberekeningen (22 stoffen, inclusief geur) voor de industrie (punt- en oppervlaktebronnen). Er is ook een onderwijsversie van KEMA-STACKS beschikbaar, tegen geringe leveringskosten. Dit is een volledig werkend programma, maar voor prognostische berekeningen worden niet de verplichte 10 jaren doorgerekend (1995-2004) maar slechts 1 jaar (1995). De onderwijsversie van KEMA-STACKS is daarom een programma met de volledige functionaliteit, met realistische uitkomsten en toetsingen, en korte rekentijden, maar zonder wettelijke status van de berekende concentraties.

De modellen ISL3a, AagroStacks, V-Stacks vergunning en V-Stacks gebied zijn van STACKS afgeleide modellen. De verspreiding en helpdesk van ISL3a en V-STACKS loopt via Infomil. De verspreiding en helpdesk van Aagrostacks loopt via het LNV loket.