Nederland is door Brussel op de vingers getikt omdat de luchtkwaliteit onder de maat is. KEMA heeft een model ontwikkeld dat gedetailleerd de lokale effecten van verkeers- en ruimtelijke ordeningsplannen op de concentraties van fijn stof en stikstofdioxide kan berekenen. Uit de projecten die inmiddels met dit STACKS-model zijn uitgevoerd, blijkt de lokale vervuiling menigmaal mee te vallen. Dat biedt perspectief voor uitbreidingsplannen. 

De Europese Commissie heeft vastgelegd hoe hoog de maximale concentraties aan fijn stof en stikstofdioxide in de lidstaten mogen zijn. De richtlijn voor fijn stof is sinds begin dit jaar van kracht, die voor stikstofdioxide treedt in 2010 in werking. Nederland voldoet op dit moment al niet aan de normen. Hierdoor zijn al ettelijke plannen voor nieuwe bedrijventerreinen en verkeerswegen door de rechter stilgelegd. De nood is zo hoog dat op 26 september een Nationaal Debat wordt georganiseerd, gevolgd door een technische Verdiepingsdag op 13 oktober.

Realistisch model
In een aantal gevallen wordt de problematiek in de hand gewerkt door het screeningsmodel dat veelvuldig gebruikt wordt. Dit model, ooit ontwikkeld om vooral geen vervuilende ‘hotspots’ te missen, is feitelijk een quick scan model. Het geeft een conservatief en daardoor vaak te somber beeld van de werkelijkheid.

KEMA heeft een rekenmodel ontwikkeld dat een realistischer en gedetailleerder beeld geeft van de daadwerkelijke verontreiniging. In dit model dat zich onder meer baseert op gegevens uit het nationale meetnet van het RIVM, zijn de nieuwste inzichten over luchtkwaliteit opgenomen.. Dit zogeheten STACKS-model kan doorrekenen wat de effecten zijn van plannen als nieuwe bedrijfsterreinen of verkeerswegen op de uitstoot van fijn stof en stikstofoxide. Zo heeft KEMA vorig jaar doorgerekend wat het effect is van snelheidsverlaging op de luchtkwaliteit.

Samen met ingenieursbureau Tauw en verkeerskundigbureau Goudappel Coffeng heeft KEMA voor gemeenten, provincies en Rijkswaterstaat al talloze berekeningen uitgevoerd. Daaruit blijkt dat de locale bijdrage aan de luchtkwaliteit voor een deel meevalt, zij het niet altijd. Door dit model te hanteren zou de stop op ruimtelijke ordeningsprojecten minder vaak gehanteerd hoeven worden. Tijdens de verdiepingsdag gaat een deskundige van KEMA dieper in op de materie.